
Hordhac
Jacaylka Dhabta ah Maxaa Lagu Gartaa? Calaamadaha Lagu Ogaado Jacaylka Runta ah
Dad badan waxay ku wareersan yihiin su’aashan: jacaylka dhabta ah maxaa lagu gartaa? Qaar waxay u maleeyaan in hadal macaan, hadiyado ama farxad ku-meel-gaar ah ay yihiin jacayl dhab ah. Taasi run ma aha.
Jacaylka dhabta ah waa wax ka qoto dheer shucuur degdeg ah ama xiiso wakhti kooban ah. Waa xiriir ku dhisan mas’uuliyad, ixtiraam, iyo go’aan cad.
Maqaalkan waxa uu si faahfaahsan u sharxayaa calaamadaha jacaylka dhabta ah, si aad si cad u kala saarto jacayl run ah iyo mid been ah.
1. Jacaylka Dhabta ah Wuxuu Ku Dhisan Yahay Ixtiraam

Haddii qofku ku jecel yahay si dhab ah, wuu ku ixtiraamayaa xilliyada oo dhan—xitaa marka aad is khilaaftaan. Jacayl run ah ma aha qaylo, hanjabaad, ama hoos-u-dhigid. Qofka ku jecel:
Wuu qadarinayaa fikirkaaga
Ma jebinayo xuduudahaaga
Kuguma khasbayo wax aadan rabin
Haddii ixtiraam jirin, jacayl dhab ahna ma jiro.
2. Jacayl Run Ah Wuxuu Muujinayaa Ficil, Ma Aha Hadal Kaliya
Hadalka “waan ku jeclahay” wax qiimo ah ma laha haddii uusan la socon ficil. Jacaylka dhabta ah ficil ayaa lagu gartaa, sida:
Taageero marka aad dhibaato ku jirto
Joogitaan marka ay xaaladdu adkaato
Ka dhabeynta ballanqaadyada
Qof hadal badan balse ficil la’aan ah ma matalo jacayl dhab ah.
3. Jacaylka Dhabta ah Ma Ah Xakameyn
Dad badan waxay khaldaan xaasidnimo ama xakameyn iyagoo u maleynaya jacayl. Runta se waa tan:Qofka ku jecel dhab ahaan wuu ku aamminayaa.
Calaamadaha jacaylka runta ah waxaa ka mid ah:I
nuusan si joogto ah kuu kormeerin
Inuusan kaa xirin saaxiibadaa ama qoyskaga
Inuusan kuu isticmaalin cabsi ama eedaynXakameyn
waa calaamad khatar ah, ma aha jacayl.
4. Jacaylka Dhabta ah Wuxuu Aqbalayaa Qaladaadkaaga
Qof walba wuu qaldamaa. Jacayl run ah ma raadiyo qof qumman, balse wuxuu aqbalaa qofka sida uu yahay.
Tani macnaheedu ma aha in qalad kasta la iska indho tiro, balse:
Waxaa jira wadahadal furan
Waxaa jira cafis iyo is faham
Waxaa jira rabitaan horumarineed
Haddii qofku kaa tago qalad yar dartii, jacaylkiisu ma adkayn.

5. Jacaykal Runta Ah Wuxuu Leeyahay Aragti Mustaqbal
Jacaylka dhabta ah ma ku eka “maanta waan wada faraxsanahay”. Wuxuu eegaa berri iyo wixii ka dambeeya.
Qofka ku jecel si dhab ah:
Wuxuu kula wadaagayaa qorshayaashiisa mustaqbalka
Wuxuu kaa dhigayaa qayb ka mid ah noloshiisa
Wuxuu ka fikirayaa xasillooni, ma aha kaliya madadaalo
Haddii xiriirku uusan lahayn jihayn cad, waa calaamad su’aal dhalinaysa
6. Jacaylka Dhabta ah Wuxuu Oggolaanayaa Kala Duwanaansho
Jacayl run ah macnaheedu ma aha laba qof oo isku fikir ah mar walba. Qofka ku jecel si dhab ah:
Wuu aqbalaa in aad ka duwanaan kartaan aragti ahaan
Ma isku dayayo inuu kaa dhigo nuqul isaga la mid ah
Wuxuu qadariyaa shakhsiyaddaada gaarka ah
Haddii xiriirku kuu diidayo inaad noqoto naftaada dhabta ah, taasi jacayl ma aha ee waa ku-xirnaan ama cabsi kalinimo.
7. Jacaylka Dhabta ah Wuu Adkaystaa Marka Xiisuhu Hoos U Dhaco
Runta la qariyo ma jirto: shucuurta xooggan mar walba ma sii jirto.
Jacaylka dhabta ah waxaa lagu gartaa waxa dhaca marka:
Farxaddii bilowga hoos u dhacdo
Dhibaatooyin dhaqaale ama nololeed yimaadaan
Caajis ama daal soo baxo
Qofka ku jecel si dhab ah ma baxsado marka wax adkaadaan.
Wuxuu doortaa inuu xalliyo, halkii uu ka carari lahaa.
8. Jacaylka Runta Ah Malaga Qaadaa Xanuun Maskaxeed
Tani waa mid ka mid ah calaamadaha ugu cad ee lagu garto jacaylka dhabta ah. Isweydii su’aashan si daacad ah:
“Xiriirkan ma igu keeni karaa walwal iyo walbahaar joogta ah”
“Ma leyahay shaki joogta ah”
“Ma leeyahay hurdo la’aan iyo Daryeel xumo
Hadii aad Mar walba ku jirto walaac iyo walbahaar taasi waa digniin cad…
Gabagabo
Marka la soo koobo, jacaylka dhabta ah waxaa lagu gartaa ixtiraam, ficil, aammin, aqbalid, iyo aragti fog. Ma aha wax degdeg u dhasha, mana aha shucuur kaliya—waa go’aan maalin walba la qaato.Haddii aad isweydiinayso sidee jacayl loo gartaa, is fiiri: ma dareemaysaa nabad, ammaan, iyo qiimeyn? Haddii jawaabtu haa tahay, fursad weyn ayaa jirta in jacaylkaasi yahay mid dhab ah.

s

[…] Habeenka arooska waa habeen gaar ah oo nolosha lammaanaha ku leh macne diini, nafsi, iyo bulsho. Waa bilowga nolol cusub oo mas’uuliyad leh, mana aha sida filimada ama sheekooyinka lagu buunbuuniyo. Fahamka saxda ah iyo diyaarinta habboon ayaa ka dhigaya habeenkan mid deggan, sharaf leh, kana fog walbahaar iyo isfaham darro. […]