Hordhac
Baro sida buug loo qoro talaabo talaabo. Hagahan wuxuu kaa caawinayaa qorsheynta, qorista, tafatirka iyo daabacaadda buug guuleysta.
Dad badan ayaa raba inay buug qoraan, laakiin inta badan waxay ku jahawareeraan meesha laga bilaabayo. Haddii aad is weydiineyso sidee buug loo qoraa, ogow in qorista buuggu aysan ku xirneyn hibbo gaar ah oo keliya — waxay u baahan tahay qorshe cad, dulqaad, iyo joogteyn. Qoraalkan wuxuu ku siinayaa talaabooyin fudud oo aad raaci karto si aad u bilowdo una dhamaystirto buug tayo leh.
1. Go’aanso Fikradda Buugga
Tallaabada ugu horreysa waa inaad si cad u qeexdo fikradda buuggaaga. Isweydii:
Buuggu muxuu ku saabsan yahay?
Yaa loogu talagalay akhristayaasha?
Maxaa ka dhigaya mid gaar ah?
Haddii fikraddaadu daciif tahay, buuggu wuu kala daadanayaa. Sidaas darteed, waqti ku bixi inaad fikradda si fiican u bisleyso.
Talo: Qor hal jumlad oo soo koobaysa buuggaaga (book summary).
2. Samee Qorshe (Outline)
Qorayaasha guuleysta badankood ma bilaabaan iyagoo si toos ah u qoraya. Waxay marka hore sameeyaan outline ama khariidad.
Outline-ku wuxuu kaa caawinayaa:
In fikraduhu kala dambaystaan
In buuggu yeesho qaab cad
In aad ka fogaato jahawareer
Tusaale qaab fudud:
Hordhac
Cutubka 1
Cutubka 2
Gunaanad
3. Bilow Qorista — Ha Sugaynin Kaamilnimo
Qalad weyn oo ay sameeyaan bilowyaasha waa inay sugayaan ilaa ay “diyaar” noqdaan. Runtu waa: diyaar buuxda ma imaanayso.
Markaad bilowdo:
Qor maalin kasta xitaa haddii uu yar yahay
Ha joojin si aad u saxdo khalad kasta
Diiradda saar dhammeystirka draft-ka koowaad
Xusuusnow: Draft-ka koowaad mar walba wuu qaldan yahay — waana caadi.
4. Samee Jadwal Qoris
Haddii aadan lahayn jadwal, buuggu wuxuu noqon karaa mashruuc aan dhammaan.
Isku day:
30–60 daqiiqo qoris maalin kasta
Ama tiro ereyo ah (tusaale 500 erey/maalin)
Joogteyntu waa waxa kala saara dadka buug dhammeeya iyo kuwa fikradaha ku haray.
5. Tafatir oo Hagaaji
Marka aad dhammayso draft-ka koowaad, shaqada dhabta ahi way bilaabataa. Tafatirku waa meesha buuggu ku qurxo.
Fiiri:
Khaladaadka higgaadda
Weedho dhaadheer oo wareersan
Meelo macnaha ka lumo
Socodka sheekada
Talo adag: Haddii aadan tafatirin, buuggaagu wuxuu u ekaanayaa mid aan xirfad lahayn — xitaa haddii fikraddaadu fiican tahay.
6. Hel Akhristayaal Tijaabo ah (Beta Readers)
Ka hor daabacaadda, sii dadka kale inay akhriyaan.
Way kaa caawinayaan:
Inay arkaan khaladaad aad seegtay
Inay sheegaan meelaha caajiska ah
Inay qiimeeyaan fahamka buugga
Sidee Loo Bilaabaa Ganacsi Yar? Hagaha Dhabta ah ee Lagu Kalsoonaan Karo
Ha ka xanaaqin dhaliisha — waa dahab kuu qarsan.
7. Daabac Buuggaaga
Marka buuggu diyaar noqdo, waxaad leedahay laba waddo:
Daabacaad Dhaqameed
Waxaad u dirtaa shirkad daabacaad
Way qaadan kartaa waqti dheer
Tartanku waa adag
Is-daabacaad (Self-Publishing)
Adiga ayaa xakameynaya
Degdeg badan
Mas’uuliyad badan
Dooro mid ku habboon hadafkaaga.
Samee Meel Qoris oo Joogto ah
Deegaanka aad wax ku qorto wuxuu si weyn u saameeyaa wax-soo-saarkaaga. Haddii aad mar kasta meel cusub ka shaqeyso ama ay ku mashquuliyaan buuq iyo carqalad, diiraddaadu way jabaysaa.
Si aad u wanaajiso:
Dooro meel deggan
Yaree waxyaabaha mashquuliya (telefoon, baraha bulshada)
Samee waqti go’an oo aad qorto
Marka maskaxdaadu barato goob iyo waqti joogto ah, qoristu way kuu fududaanaysaa.
- Akhri Buugaag La Mid ah Mawduucaaga
Haddii aadan akhrin, qoraalkaagu wuu daciifayaa — taas waa xaqiiqo adag. Akhrisku wuxuu kaa caawiyaa:
Inaad barato qaab-qorista wanaagsan
Inaad fahanto waxa akhristayaashu jecel yihiin
Inaad ka fogaato khaladaad ay sameeyeen qoraayaal kale
Ha koobiyeeyn, balse falanqee oo ka faa’iidayso waxa shaqaynaya.
- Dhis Dulqaad iyo Maskax Adag
Buug qoristu ma aha mashruuc degdeg lagu dhammeeyo. Waxaa jiri doona:
Maalmo aad niyad jabto
Qaybo ku adkaada
Waqtiyo aad rabto inaad iska dhaafto
Farqiga u dhexeeya dadka guuleysta iyo kuwa joojiya waa hal shay: dulqaad.
Haddii aad si joogto ah u shaqeyso xitaa marka aad niyad jabto, buuggaagu wuu dhammaan doonaa.
Gunaanad
Haddii aad si dhab ah u rabto inaad barato sidee buug loo qoraa, ogow in furaha guushu yahay: bilow, joogtee, ka dibna hagaaji. Ha ku xannibmin fikirka kaamilnimada. Qoraayaal badan oo guuleystay waxay ku bilaabeen jahawareer — laakiin waxay ku guuleysteen sababtoo ah ma aysan joojin.
Haddii aad maanta bilowdo, dhowaan waxaad noqon kartaa qof buug dhammeeyay — taas oo ka badan inta badan dadka riyoonaya.
